Zamknij

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów na6.pl/cookies.pdf

na6.pl

Prawa człowieka w Polsce

dział: Prawo

  • Informacje wstępne
  • Oragany administracyjne chroniące prawa człowieka w Polsce
  • Organizacje pozarządowe chroniące prawa człowieka w Polsce
  • Organizacje pozarządowe chroniące prawa człowieka w Polsce

    Organizacje pozarządowe zaczęły powstawać w Polsce w tym samym czasie co w Europie Zachodniej jednak były one nielegalne, podobnie jak w pozostałych państwach socjalistycznych. Ich renesans przeżywamy od 1989 roku ponieważ od tego czasu rozpoczął się proces transformacji ustrojowej, a co za tym idzie przemian w świadomości i mentalności obywateli polskich.

     

    Polski Czerwony Krzyż jest najstarszą organizacją pozarządowa działającą w Polsce, powołaną 27 czerwca 1919 roku. Do zadań PCK należy:

    • szkolenie drużyn sanitarnych
    • organizowanie honorowego krwiodawstwa
    • organizowanie kursów ratowniczych
    • szerzenie idei humanitaryzmu we współczesnym świecie
    • poszukiwanie osób zaginionych podczas wojny w ramach Biura Informacji i Poszukiwań
    • poszukiwanie osób represjonowanych przez system stalinowski
    • zapobieganie chorobom zakaźnym i cywilizacyjnym
    • uczestnictwo w międzynarodowych akcjach pomocy humanitarnej
    • na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, kiedy nasz kraj stał się miejscem tranzytowym dla uchodźców PCK zajmuje się udzielaniem pomocy uchodźcom z różnych krajów.

    Polskie Stowarzyszenie Amnesty International powstało w 1989 roku, zostało zarejestrowane w sądzie w Gdańsku w 1990 roku. Od 1991 roku uczestniczy w działaniach międzynarodowych mających na celu obronę praw człowieka. Obecnie działa w kilku grupach mających swoją siedzibę w dużych miastach np.: Warszawa, Gdańsk, Kraków, Toruń, Lublin.

     

    Amnesty International działa na podstawie Statutu, który zawiera odniesienia do Powszechnej deklaracji praw człowieka i obywatela. Celem działań omawianej organizacji jest m.in.:

    • podejmowanie działalności propagującej prawa człowieka
    • prowadzenie i wspieranie działań mających na celu pomoc dla więźniów
    • prowadzenie kampanii uświadamiającej łamanie praw człowieka
    • prowadzenie akcji edukacyjne
    • przeciwstawianie się karze śmierci
    • walka o prawa człowieka do sprawiedliwego sądu

    Amnesty International jest organizacją niezależną od rządów, religii, polityki i ekonomii. Działa na rzecz konkretnego człowieka, grupy ludzi, ma zasięg globalny. Przykładem akcji prowadzonej przez Polskie Stowarzyszenie Amnesty Internationalbyła jej obecność na placu w Chinach w 1990 roku, w rocznicę masakry na placu Tiananmen. Inny przykład z 2005 roku, to przeprowadzenie akcji „Wolność dla Białorusi”, kiedy to polskie dzienniki ukazały się w kolorach czarno – białych jako protest przeciwko ograniczaniu wolności słowa na terenie Białorusi.

     

    Komitet Helsiński w Polsce i Helsińska Fundacja Praw Człowieka

    Organizacje zostały powołane na przełomie 1982/1983 decyzją Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej, powstałej 22 kwietnia 1982 roku, w celu kontroli przestrzegania praw i wolności człowieka. Głównym zajęciem Komitetu w tym czasie było gromadzenie danych o sytuacji prawnej Polaków. Prace Komitetu zaowocowały raportami pt. „Polska w okresie stanu wojennego” i „Prawa człowieka i obywatela w PRL” przedstawionymi na Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w Madrycie. Inne ważne dokumenty to np.: „Akty terroru i przemoc” z grudnia 1983, „Prawo pracy w Polsce, a normy międzynarodowe” – styczeń 1985 i w końcu największe opracowanie pt.: „Naruszanie praw człowieka i obywatela w PRL w okresie 13 XII 81 - 31 II 85”, z marca 1985 roku.

     

    Na prośbę Komisji Praw Człowieka opracowano dotyczący niezawisłości sądów w Polsce. Ostatecznie na bazie doświadczeń w 1984 roku powołano Komitet Obrony Praworządności oraz Komitet Obywatelski Przeciw Przemocy. Do dziś Komitet Helsiński w Polsce zajmuje się sprawami obrony praw człowieka. Głównie prowadzone są działania mające na celu monitorowanie np. procesów legislacyjnych oraz edukację i inne inicjatywy z omawianego zakresu. Ciekawą inicjatywą jest założenie i funkcjonowanie Szkoły Praw człowieka, która kształci przyszłych wykładowców w tej dziedzinie.

     

    Wśród innych organizacji pozarządowych działających w Polsce w obronie praw człowieka znajdują się:

     

    Polska Akcja Humanitarna

    Centrum Pomocy Uchodźcom działa od 1993 roku (ówcześnie jako Equi Libre) i jest organizacją udzielającą pomocy ludziom zmuszonym z przyczyn politycznych, religijnych i ekonomicznych do ucieczki z własnego kraju. Ci uchodźcy, którzy zostają na terytorium Polski otrzymują opiekę od organizacji. Wśród osób będących pod opieką są Bośniacy, Czeczeńcy, Rumuni, Białorusini i inni. Polska Akcja Humanitarna pomaga tym, którzy otrzymali status uchodźcy lub o niego się starają. Podejmowana pomoc ma postać poradnictwa prawnego oraz zapewnienia podstawowych środków do życia. Na terenie naszego kraju istnieją ośrodki specjalnie zorganizowane dla uchodźców.

     

    Fundacja SOS

    Organizacja zajmuje się pomocą w ochronie życia poczętego i udzielaniem wsparcia dla matek samotnie wychowujących dzieci. Została założona w 1989 roku przez księdza Ryszarda Halwe. Formy pracy Fundacji są bardzo różnorodne np. zakładanie domów dla samotnych matek, edukacja, promocja życia, szkolenia przeznaczone dla młodzieży i studentów. Fundacja zajmuje się również opieką nad osobami zagrożonymi ubóstwem oraz wspieraniem szkół i ośrodków zdrowia w rejonach najbiedniejszych.

     

    Caritas Polska

    Caritas jest organizacją charytatywną Kościoła rzymskokatolickiego organizuje działania niosące pomoc osobom bezrobotnym, bezdomnym, chorym, ubogim. Caritas udziela pomocy ofiarom wojen i kataklizmów na terenie Polski i poza jej granicami.

    Małgorzata Grządziel