Zamknij

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów na6.pl/cookies.pdf

na6.pl

Obywatel w państwie demokratycznym

dział: Polityka

  • Prawa i obowiązki obywatela
  • Rola obywatela w państwie demokratycznym
  • Wzory postaw obywatelskich
  • Formy uczestnictwa obywatela w życiu publicznym
  • Prawa i obowiązki obywatela

    Demokratyczne państwo zapewnia swoim obywatelom szereg praw, ale także nakłada na nich pewne obowiązki. Jedne i drugie zapisane są w konstytucji, która jest najważniejszym aktem prawnym w danym kraju. Celem państwa jest także zapewnienie ładu i porządku wewnątrz państwa. My jako obywatele, przestrzegając i wypełniając obowiązki na nas nałożone, również przyczyniamy się do tego.

     

    W konstytucji III Rzeczypospolitej zawarte są przepisy mówiące o prawach oraz o wolnościach obywatela. Nie określają one jednoznacznie ich granic, na przykład nie informują nas na czym polega i gdzie się kończy wolność wypowiedzi. W tym przypadku, kiedy jest mowa o wolnościach gwarantowanych przez konstytucję, obowiązuje niepisana zasada, że to co nie jest zabronione, jest dozwolone.

     

    Prawa oraz wolności obywatelskie określają zgodnie z nasza konstytucją, trzy grupy:

    • wolności i prawa osobiste
    • wolności i prawa polityczne
    • wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne

    Art. 32 Konstytucji III Rzeczypospolitej z 1997 r. zapewnia wszystkim równość wobec prawa. Każdy z nas powinien być w ten sam sposób traktowany przez władze publiczne. Zakazana jest dyskryminacja w życiu politycznym, gospodarczym i społecznym. Konstytucja mówi o równych prawach dla kobiet i mężczyzn.

     

    Art. 35 porusza kwestie poszanowania i ochrony praw mniejszości narodowych i etnicznych. Zadaniem państwa polskiego jest zapewnienie osobom należącym do tych grup możliwości krzewienia swojej kultury, rozwoju własnego języka, zachowania obyczajów i tradycji, ale także umożliwienie uczestnictwa w życiu politycznym państwa.

     

     

    Do praw i wolności osobistych należą m. in.:

    • prawo do życia
    • nietykalność i wolność osobista
    • prawo do sprawiedliwego procesu
    • prawo do ochrony prawnej życia prywatnego
    • prawo rodziców do wychowania dzieci w zgodzie z własnymi przekonaniami
    • prawo do wolności oraz ochrony tajemnicy komunikowania się
    • prawo do nienaruszalności mieszkania
    • wolność poruszania się po terytorium RP
    • wolność sumienia i religii
    • prawo do wolności poglądów oraz do rozpowszechniania informacji

    Do praw i wolności politycznych należą, zgodnie z konstytucją:

    • prawo do organizowania pokojowych zgromadzeń oraz uczestnictwa w nich
    • wolność zrzeszania się
    • wolność zrzeszania się w związkach zawodowych, organizacjach społeczno-politycznych
    • prawo do uczestnictwa w referendum czy prawo wyboru (prezydenta, posłów, senatorów oraz przedstawicieli do organów władzy samorządowej)
    • prawo do składania wniosków, petycji oraz skarg

    W zakres wolności i praw ekonomicznych, socjalnych i kulturalnych wchodzą:

    • prawo do posiadania własności oraz prawo do dziedziczenia
    • wolność wyboru miejsca pracy i wykonywania zawodu
    • prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy
    • prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, inwalidztwem czy podeszłym wiekiem
    • prawo do ochrony zdrowia
    • prawo do nauki
    • ochrona praw dziecka
    • wolność twórczości artystycznej i badań naukowych

     

    Na obywateli państwa demokratycznego nałożone są również i obowiązki. Pod pojęciem obowiązku obywatelskiego będziemy rozumieć konstytucyjnie ustalone nakazy, kierowane do obywateli danego kraju. Każdy z nas jest zobowiązany m. in. do poszanowania praw innych ludzi, a także do przestrzegania prawa. O szczegółach związanych z przestrzeganiem i wypełnianiem przepisów prawnych informują nas poszczególne kodeksy prawa, np. kodeks prawa karnego czy kodeks prawa cywilnego.

     

    O obywatelskich obowiązkach mówi także konstytucja. Zgodnie z nią do najważniejszych należą:

    • wierność i troska o wspólne dobro narodu i społeczeństwa
    • przestrzeganie prawa RP
    • ponoszenie ciężarów i świadczeń na rzecz państwa (np. płacenie podatków)
    • obrona Ojczyzny
    • dbałość o stan naturalnego środowiska, a także ponoszenie odpowiedzialności za jego zagrożenie i niszczenie.
    Joanna Sapeta